
مقالات
فرمان برقی چیست؟
فرمان برقی چیست و چه تاثیری بر تجربه رانندگی دارد؟
فرمان برقی (Electric Power Steering – EPS) یکی از مهمترین پیشرفتها در فناوری خودروسازی است که به کمک راننده در چرخاندن فرمان میآید. بهطور ساده، این سیستم با استفاده از موتور الکتریکی به کاهش سختی فرمان در سرعتهای پایین کمک کرده و رانندگی را راحتتر و ایمنتر میکند. برخلاف سیستمهای فرمان هیدرولیکی، فرمان برقی به روغن هیدرولیک نیازی ندارد و باعث کاهش مصرف سوخت و نگهداری سادهتر سیستم میشود.
اما این فقط یک توضیح ابتدایی است. در ادامه، به جزئیات بیشتری درباره این سیستم و کاربردهای آن خواهیم پرداخت.
فرمان برقی چیست؟
فرمان برقی یک سیستم کمکی است که به راننده در چرخاندن فرمان کمک میکند، اما برخلاف سیستمهای قدیمیتر هیدرولیکی، این سیستم نیازی به روغن یا پمپ هیدرولیک ندارد. در فرمان برقی، نیروی کمکی از موتور الکتریکی تأمین میشود که در کنار سیستم فرمان خودرو نصب میشود. این موتور با سنسورهای خاصی کنترل میشود که وضعیت فرمان را تشخیص داده و نیروی کمکی مورد نیاز را تنظیم میکند.
مزایای فرمان برقی
سبکتر بودن فرمان: فرمان برقی در سرعتهای پایین بسیار راحتتر از فرمان هیدرولیکی عمل میکند. در سرعتهای بالا نیز معمولاً بهصورت خودکار سفتتر میشود.
کم مصرفتر: چون موتور الکتریکی فقط در هنگام نیاز فعال میشود و نیازی به پمپ هیدرولیک نیست، مصرف انرژی و سوخت کاهش مییابد.
نیاز به نگهداری کمتر: هیچ نیازی به تعویض روغن هیدرولیک یا سرویس سیستمهای هیدرولیکی پیچیده وجود ندارد.
قابلیت تنظیم آسان: فرمان برقی میتواند بهطور خودکار تنظیم شود و در برخی خودروها، بسته به نیاز راننده و شرایط رانندگی، تغییرات اعمال میشود.
کاربرد های فرمان برقی
1. خودروهای سواری و سدانها
در خودروهای سواری مدرن، بهویژه مدلهای جدیدتر، سیستم فرمان برقی بهطور گستردهای مورد استفاده قرار میگیرد. خودروهایی مانند پژو 207 و دنا پلاس از جمله مدلهای ایرانی هستند که به فرمان برقی مجهز شدهاند. این خودروها بهویژه در شرایط شهری و ترافیک، تجربه راحتتری از رانندگی را برای رانندگان فراهم میآورند.
2. خودروهای شاسیبلند و SUV
در خودروهای شاسیبلند و SUV که معمولاً بهدلیل وزن زیاد و ابعاد بزرگ، فرمان هیدرولیکی برای آنها مناسب است، سیستمهای فرمان برقی بهطور خاص برای کاهش مصرف سوخت و افزایش راحتی رانندگی طراحی شدهاند. خودروهایی مانند هیوندای توسان و کیا اسپورتیج از این سیستم بهره میبرند.
3. خودروهای لوکس و پیشرفته
در خودروهای لوکس و پیشرفته، مانند مرسدس بنز کلاس S و BMW سری 7، سیستم فرمان برقی بهطور معمول برای ایجاد تجربه رانندگی دقیق و راحت استفاده میشود. این سیستمها معمولاً دارای ویژگیهای اضافی مانند سیستم کمکی خودکار برای پارک کردن و کمک به تغییر مسیر خودکار هستند.
خودروهایی که فرمان برقی دارن:
خودروهای ایرانی
پژو 207: این مدل که به طور گسترده در بازار ایران شناخته شده است، به سیستم فرمان برقی مجهز است که به رانندگان در شرایط ترافیک و پارکینگ کمک میکند.
دنا پلاس: خودرو دنا پلاس یکی از جدیدترین محصولات ایرانخودرو است که از سیستم فرمان برقی بهره میبرد.
شاهین: این خودرو نیز بهطور استاندارد به فرمان برقی مجهز است، که رانندگی را در جادههای شهری و برونشهری راحتتر میکند.
خودروهای خارجی
مرسدس بنز کلاس S: یکی از خودروهای لوکس که از فرمان برقی استفاده میکند. این سیستم باعث میشود رانندگی در سرعتهای بالا راحتتر و دقیقتر باشد.
BMW سری 3: یکی از مدلهای BMW که به فرمان برقی مجهز است و تجربه رانندگی پویا و راحتی را ارائه میدهد.
هیوندای توسان: این کراساوور محبوب از فرمان برقی بهره میبرد که برای رانندگی شهری و جادههای برونشهری مناسب است.
تفاوتهای فرمان مکانیکی، هیدرولیکی و برقی
در جدول زیر، تفاوتهای اصلی سه نوع سیستم فرمان (مکانیکی، هیدرولیکی و برقی) آورده شده است:
| ویژگی | فرمان مکانیکی | فرمان هیدرولیکی | فرمان برقی (EPS) |
|---|---|---|---|
| نیروی کمکی | ندارد، راننده تمام نیرو را اعمال میکند | پمپ هیدرولیک با روغن هیدرولیکی | موتور برقی |
| نیاز به روغن | ندارد | بله (روغن هیدرولیک) | خیر |
| سختی فرمان | سنگین، مخصوصاً در سرعت پایین | سبکتر از مکانیکی در سرعت پایین | تنظیم خودکار (سبک در سرعت پایین، سفت در سرعت بالا) |
| مصرف سوخت | معمولاً زیاد | زیاد (پمپ همیشه در حال کار است) | کمتر (موتور فقط در زمان نیاز کار میکند) |
| نیاز به نگهداری | سادهترین نگهداری | نیاز به نگهداری منظم و تعویض روغن | نیاز به نگهداری کمتر، بدون نیاز به روغن |
| وزن سیستم | سنگینترین | سنگینتر از برقی | سبکترین |
| هزینه تعمیرات | کمترین هزینه | بالاتر به دلیل پمپ و روغن | کمترین هزینه، تعمیرات سادهتر |
نتیجهگیری
سیستم فرمان برقی (EPS) یک پیشرفت مهم در صنعت خودروسازی است که راحتی رانندگی و بهرهوری سوخت را بهبود میبخشد. این سیستم بهویژه در خودروهای مدرن و پیشرفته بسیار محبوب است و بهطور گستردهای در خودروهای سواری، شاسیبلندها و حتی خودروهای لوکس استفاده میشود. با وجود مزایای فراوان، سیستم فرمان برقی در کنار سیستمهای دیگر مانند هیدرولیکی و مکانیکی، به رانندگان تجربهای راحت و ایمنتر از رانندگی میدهد.


