نحوه شمارش تعداد محور کامیون

شناخت مشخصات فنی کامیون برای رانندگان، صاحبان ناوگان و افرادی که در زمینه خرید و فروش لوازم یدکی کامیون فعالیت می‌کنند اهمیت زیادی دارد. یکی از مشخصاتی که ممکن است در نگاه اول ساده به نظر برسد، اما در انتخاب قطعات و شناخت ساختار خودرو نقش مهمی دارد، تعداد محورهای کامیون است.

تعداد محور با تعداد چرخ‌های کامیون یکسان نیست و برای شمارش درست آن باید محل قرارگیری چرخ‌ها و نحوه اتصال آن‌ها به محور را در نظر گرفت. کامیون‌ها بسته به نوع، ظرفیت حمل بار و کاربری، می‌توانند آرایش‌های مختلفی از محورهای جلو و عقب داشته باشند.

در این مقاله از رودباکس، نحوه تشخیص و شمارش تعداد محور کامیون را بررسی می‌کنیم و با انواع آرایش محور در خودروهای سنگین آشنا می‌شویم تا بتوانید هنگام شناسایی کامیون یا انتخاب قطعات یدکی، اطلاعات دقیق‌تری داشته باشید.

آشنایی با محور جلو و عقب کامیون

محور کامیون یکی از بخش‌های اصلی سیستم حرکتی و تعلیق است که وظیفه تحمل وزن خودرو، انتقال نیرو و ایجاد ارتباط بین چرخ‌ها و شاسی را بر عهده دارد. بسته به نوع کامیون، ممکن است یک یا چند محور در قسمت جلو و عقب خودرو قرار گرفته باشد. به همین دلیل، شناخت محورهای جلو و عقب می‌تواند به تشخیص بهتر نوع کامیون و انتخاب قطعات یدکی مناسب کمک کند.

محور جلو کامیون

محور جلو در قسمت جلویی کامیون قرار دارد و در بیشتر کامیون‌ها چرخ‌های فرمان‌پذیر روی آن نصب می‌شوند. این محور علاوه بر تحمل بخشی از وزن کامیون، نقش مهمی در هدایت و کنترل خودرو دارد. سلامت قطعاتی مانند متعلقات محور، سیستم تعلیق و اجزای فرمان، تأثیر مستقیمی بر پایداری کامیون هنگام حرکت دارد.

در کامیون‌های مختلف ممکن است از محورهای تولیدکنندگان متفاوتی استفاده شود. برای مثال، محور کامیونBPW  یکی از برندهای شناخته‌شده در زمینه تولید محور و تجهیزات مربوط به خودروهای سنگین و تریلر است. بنابراین هنگام شناسایی محور یا خرید قطعات یدکی، توجه به برند و مدل محور نیز در کنار تعداد محور اهمیت دارد.

محور عقب کامیون

محورهای عقب در بخش پشتی کامیون قرار دارند و بسته به نوع خودرو می‌توانند یک یا چند محور باشند. در بسیاری از کامیون‌ها، یکی از محورهای عقب وظیفه انتقال نیروی موتور به چرخ‌ها را بر عهده دارد و به همین دلیل به‌عنوان محور محرک شناخته می‌شود. در خودروهای چندمحوره نیز ممکن است برخی محورهای عقب محرک و برخی غیرمحرک باشند.

در خودروهای سنگین و تریلرها، استفاده از محورهای باکیفیت اهمیت زیادی دارد، زیرا بخش قابل توجهی از وزن خودرو و بار از طریق محورهای عقب به چرخ‌ها منتقل می‌شود. برندهایی مانند محور تریلی SAF و BPW نیز در حوزه تولید محور و تجهیزات مرتبط با تریلر و خودروهای سنگین فعالیت دارند و محصولات آن‌ها در انواع مختلفی از کاربردهای حمل‌ونقل مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چگونه تعداد محورهای کامیون را بشماریم؟

شمارش تعداد محورهای کامیون برخلاف چیزی که در نگاه اول به نظر می‌رسد، کار پیچیده‌ای نیست. برای این کار لازم نیست تعداد تمام چرخ‌ها را بشمارید؛ کافی است محل قرارگیری مجموعه‌های محور را در قسمت جلو و عقب کامیون شناسایی کنید. برای شمارش دقیق، مراحل زیر را دنبال کنید:

ابتدا محورهای قسمت جلو را بررسی کنید

از قسمت جلوی کامیون شروع کنید و ببینید چند محور در بخش جلویی خودرو قرار گرفته است. در بیشتر کامیون‌های معمولی، یک محور جلو وجود دارد که چرخ‌های فرمان‌پذیر روی آن قرار گرفته‌اند.

با این حال، برخی کامیون‌های سنگین یا خودروهای مخصوص حمل بار ممکن است بیش از یک محور در قسمت جلو داشته باشند. بنابراین نباید صرفاً بر اساس ظاهر خودرو فرض کنید که همه کامیون‌ها یک محور جلو دارند.

محورهای قسمت عقب را بشمارید

پس از بررسی قسمت جلو، به بخش عقب کامیون بروید و تعداد محورهای قرارگرفته در این قسمت را مشخص کنید. هر محور مستقل را یک محور در نظر بگیرید.

برای مثال، اگر در قسمت عقب کامیون دو مجموعه محور مستقل پشت سر هم قرار گرفته باشد، خودرو دارای دو محور عقب است. وجود چرخ‌های دوتایی روی یک محور باعث نمی‌شود آن قسمت را دو محور حساب کنیم.

به فاصله بین مجموعه چرخ‌ها توجه کنید

یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای تشخیص محورهای مختلف، توجه به فاصله بین مجموعه چرخ‌هاست. وقتی دو مجموعه چرخ در فاصله مشخصی از یکدیگر قرار گرفته باشند، معمولاً هر مجموعه به یک محور مستقل مربوط می‌شود.

برای مثال، در یک کامیون سه‌محوره ممکن است یک محور در جلو و دو محور در عقب مشاهده کنید. فاصله میان محورهای عقب کمک می‌کند آن‌ها را از یکدیگر تشخیص دهید.

چرخ‌های دوتایی را با دو محور اشتباه نگیرید

این مورد یکی از رایج‌ترین اشتباهات هنگام شمارش محور کامیون است. در بسیاری از کامیون‌ها، به‌خصوص در محورهای عقب، از چرخ‌های دوقلو استفاده می‌شود. در این حالت ممکن است از کنار خودرو چندین چرخ مشاهده کنید، اما همه آن‌ها روی یک محور قرار دارند.

محورهای محرک و غیرمحرک را تشخیص دهید

برای شمارش تعداد محور، لازم نیست حتماً بدانید هر محور محرک است یا غیرمحرک؛ اما تشخیص این موضوع می‌تواند در شناخت آرایش کامیون کمک‌کننده باشد.

محور محرک نیروی موتور را به چرخ‌ها منتقل می‌کند، در حالی که محور غیرمحرک بیشتر وظیفه تحمل وزن و انتقال آن به سطح جاده را بر عهده دارد. در کامیون‌های چندمحوره ممکن است یک یا چند محور عقب محرک باشند.

در نهایت تعداد محورهای جلو و عقب را با هم جمع کنید

پس از مشخص کردن تعداد محورهای جلو و عقب، کافی است آن‌ها را با یکدیگر جمع کنید.

برای مثال:

۱ محور جلو + ۱ محور عقب = کامیون ۲ محوره

۱ محور جلو + ۲ محور عقب = کامیون ۳ محوره

۲ محور جلو + ۲ محور عقب = کامیون ۴ محوره

البته آرایش محور در کامیون‌ها و خودروهای سنگین می‌تواند بسته به مدل و نوع کاربری متفاوت باشد. به همین دلیل، برای شناسایی دقیق‌تر خودرو یا انتخاب قطعه یدکی، بهتر است علاوه بر تعداد محورها، به مدل کامیون، نوع محور، برند سازنده و مشخصات فنی آن نیز توجه شود.

انواع آرایش مختلف محور کامیون

کامیون‌ها و کشنده‌ها بسته به وزن قابل حمل، نوع کاربری و شرایط فعالیت، با آرایش‌های مختلفی از محور تولید می‌شوند. آرایش محور مشخص می‌کند چند محور در قسمت جلو و عقب خودرو قرار گرفته و کدام محور یا محورها وظیفه انتقال نیرو را بر عهده دارند. شناخت این آرایش‌ها علاوه بر کمک به تشخیص نوع کامیون، هنگام انتخاب قطعات و لوازم یدکی محور تریلی نیز اهمیت زیادی دارد.

کامیون دو محور

کامیون دو محور یکی از رایج‌ترین آرایش‌ها در خودروهای باری است. این خودرو معمولاً یک محور در قسمت جلو و یک محور در قسمت عقب دارد.

محور جلو معمولاً برای هدایت خودرو و تحمل بخشی از وزن آن استفاده می‌شود و محور عقب نیز می‌تواند علاوه بر تحمل وزن، وظیفه انتقال نیروی موتور به چرخ‌ها را بر عهده داشته باشد. این نوع آرایش بیشتر در کامیون‌هایی با ظرفیت حمل بار متوسط دیده می‌شود.

کامیون سه محور

در کامیون سه محور، معمولاً یک محور در قسمت جلو و دو محور در قسمت عقب قرار دارد. اضافه شدن یک محور در قسمت عقب باعث می‌شود وزن خودرو و بار بهتر روی سطح جاده توزیع شود.

در این آرایش ممکن است هر دو محور عقب محرک باشند یا تنها یکی از آن‌ها نیروی موتور را دریافت کند. نوع آرایش دقیق به مدل کامیون و طراحی سیستم انتقال قدرت بستگی دارد.

کامیون چهار محور

کامیون‌های چهارمحور معمولاً برای حمل بارهای سنگین‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از آرایش‌های رایج این خودروها شامل دو محور در جلو و دو محور در عقب است.

وجود محورهای بیشتر باعث افزایش ظرفیت تحمل وزن و بهبود توزیع بار می‌شود، اما در مقابل، تعداد قطعات و اجزای مرتبط با سیستم تعلیق و محور نیز افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل هنگام خرید قطعات، توجه به مدل و آرایش محور اهمیت زیادی دارد.

کشنده و تریلی چندمحوره

در خودروهای کشنده و تریلی، آرایش محور می‌تواند پیچیده‌تر باشد. در این حالت باید محورهای کشنده و محورهای تریلر را به صورت جداگانه بررسی کرد. برای مثال، یک کشنده می‌تواند دو یا سه محور داشته باشد و تریلر متصل به آن نیز دارای دو یا سه محور باشد.

محورهای جفت یا دوقلو

در برخی کامیون‌ها و تریلرها، دو محور در فاصله نسبتاً نزدیک به یکدیگر قرار می‌گیرند که به این مجموعه، آرایش جفت‌محور یا Tandem گفته می‌شود. این طراحی باعث توزیع بهتر وزن و افزایش ظرفیت حمل بار می‌شود.

نوع آرایش	تعداد محور	آرایش معمول	کاربرد
کامیون دو محور	۲	۱ جلو + ۱ عقب	حمل بارهای سبک و متوسط
کامیون سه محور	۳	۱ جلو + ۲ عقب	حمل بارهای سنگین‌تر
کامیون چهار محور	۴	۲ جلو + ۲ عقب	حمل بار سنگین و کاربری‌های تخصصی
کشنده دو محور	۲	۱ جلو + ۱ عقب	حمل تریلر و بارهای متنوع
کشنده سه محور	۳	۱ جلو + ۲ عقب	حمل بار سنگین و مسافت‌های طولانی
تریلر دو محور	۲	۲ محور در قسمت عقب	حمل بار با ظرفیت متوسط
تریلر سه محور	۳	۳ محور در بخش عقب	حمل بارهای سنگین
تریلر چندمحوره	۴ محور یا بیشتر	بسته به نوع طراحی	حمل بارهای بسیار سنگین

نکات مهم در شمارش محور کامیون

شمارش محور کامیون در ظاهر کار ساده‌ای است، اما چند نکته وجود دارد که اگر به آن‌ها توجه نشود، ممکن است تعداد محور به اشتباه محاسبه شود. این موضوع به‌خصوص هنگام شناسایی کامیون برای انتخاب قطعات یدکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. مهم‌ترین نکات عبارت‌اند از:

چرخ را با محور اشتباه نگیرید

مهم‌ترین نکته در شمارش محور این است که تعداد چرخ‌ها با تعداد محورهای کامیون یکسان نیست. در بسیاری از کامیون‌ها، یک محور می‌تواند به چرخ‌های دوقلو مجهز باشد. بنابراین وجود چهار چرخ در یک بخش از خودرو به معنی وجود دو محور نیست.

محورهای جلو و عقب را جداگانه بررسی کنید

بهتر است شمارش را از محور جلو شروع کرده و سپس سراغ محورهای عقب بروید. این روش احتمال خطا را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود هیچ محوری از قلم نیفتد.

محور محرک و غیرمحرک را یکی در نظر بگیرید

برای محاسبه تعداد محور، تفاوتی ندارد محور محرک باشد یا غیرمحرک. هر دو یک محور مستقل محسوب می‌شوند.

چرخ زاپاس را در شمارش وارد نکنید

چرخ زاپاس بخشی از سیستم حرکتی خودرو نیست و روی یک محور مستقل قرار ندارد. بنابراین حتی اگر هنگام بررسی کامیون قابل مشاهده باشد، نباید آن را در تعداد محور یا چرخ‌های فعال خودرو حساب کرد.

در کامیون و تریلی، محورها را جداگانه بررسی کنید

اگر با یک مجموعه کشنده و تریلر روبه‌رو هستید، ابتدا تعداد محورهای کشنده و سپس تعداد محورهای تریلر را مشخص کنید. این دو بخش از نظر فنی یکسان نیستند و ممکن است آرایش محوری متفاوتی داشته باشند.

به فاصله بین محورها توجه کنید

فاصله میان مجموعه‌های چرخ می‌تواند به تشخیص محورهای مستقل کمک کند. اگر دو مجموعه چرخ در فاصله مشخصی از یکدیگر قرار گرفته باشند، احتمالاً هر کدام به یک محور جداگانه متصل هستند.

آرایش محور را با مدل کامیون تطبیق دهید

بعد از شمارش محور، بهتر است نتیجه را با مدل و مشخصات کامیون تطبیق دهید. برخی مدل‌های یکسان ممکن است بسته به سال تولید، نوع کاربری یا سفارش مشتری با آرایش‌های متفاوتی عرضه شده باشند.

در آخر

شمارش تعداد محور کامیون یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای شناخت بهتر ساختار و آرایش یک خودروی سنگین است، اما باید توجه داشت که تعداد محور با تعداد چرخ تفاوت دارد. برای شمارش دقیق، ابتدا محورهای جلو و سپس محورهای عقب را بررسی کنید و در صورت وجود کشنده و تریلر، محورهای هر بخش را به‌صورت جداگانه در نظر بگیرید. همچنین نوع محور، مدل خودرو و برند سازنده نیز برای شناسایی دقیق‌تر اهمیت دارند.

اگر به دنبال خرید لوازم یدکی ماشین سنگین هستید، بهتر است علاوه بر مدل کامیون، مشخصات محور و نوع قطعه را نیز بررسی کنید تا قطعه‌ای متناسب با خودروی خود انتخاب کنید. رودباکس با ارائه مجموعه‌ای از لوازم یدکی ماشین سنگین، امکان بررسی و تهیه قطعات مورد نیاز خودروهای سنگین را برای رانندگان و صاحبان ناوگان فراهم می‌کند.

سوالات متداول